Een batterij is geen doel op zichzelf. Het is een technisch hulpmiddel waarmee een concreet energieprobleem kan worden opgelost.

Energieopslag kan onder andere worden ingezet voor:

• Meer eigen zonnestroom gebruiken;
• Teruglevering beperken;
• Verbruikspieken afvlakken;
• Binnen het beschikbare aansluitvermogen blijven;
• Uitbreiding of elektrificatie mogelijk maken;
• Energie gebruiken op gunstigere momenten;
• Geselecteerde installaties van noodstroom voorzien;
• Deelnemen aan energiehandel of congestiemanagement.

Niet iedere toepassing vraagt om hetzelfde systeem. Een batterij voor noodstroom wordt anders ontworpen dan een batterij die vooral korte vermogenspieken opvangt. Een systeem voor energiehandel kan bovendien dagelijks veel meer laad- en ontlaadbewegingen maken dan een batterij die als bedrijfsreserve wordt gebruikt.

Daarom leggen we vooraf vast:

1.  Welk probleem de batterij moet oplossen;
2.  Hoeveel vermogen daarvoor nodig is;
3.  Hoeveel energie moet worden opgeslagen;
4.  Hoeveel capaciteit beschikbaar moet blijven;
5.  Hoe vaak het systeem naar verwachting wordt gebruikt;
6.  Welke financiële opbrengsten realistisch mogen worden meegenomen.

Verschillende installaties kunnen gedurende korte tijd gelijktijdig veel vermogen vragen.

Denk aan een situatie waarin tegelijkertijd actief zijn:

• Melk- en vacuümtechniek;
• Melkkoeling;
• Een elektrische boiler;
• Ventilatoren;
• Pompen;
• Een mestmixer;
• Een laadvoorziening;
• Werkplaatsmachines.

Met peakshaving levert de batterij tijdens zo’n piek tijdelijk een deel van het vermogen. Daardoor hoeft minder vermogen uit het openbare net te worden afgenomen.

Dit kan helpen om:

• Binnen het gecontracteerde vermogen te blijven;
• Overschrijdingen te beperken;
• Nieuwe elektrische apparatuur in te passen;
• Een netverzwaring uit te stellen;
• Verschillende bedrijfsprocessen beter te combineren.

Peakshaving vraagt vooral voldoende ontlaadvermogen in kW. Een zeer grote opslagcapaciteit in kWh is niet altijd nodig wanneer de pieken kort duren.

Een netbeheerder of energiecontract kan beperkingen stellen aan het vermogen dat naar het net mag worden teruggeleverd.

Met een energiemanagementsysteem kan de batterij worden geladen wanneer de zonneproductie boven de toegestane teruglevering uitkomt.

Dit wordt ook wel exportbeperking of zero-exportregeling genoemd.

Het systeem bewaakt continu:

• De actuele zonneproductie;
• Het eigen bedrijfsverbruik;
• De teruglevering naar het net;
• De beschikbare batterijcapaciteit;
• Het maximale laadvermogen.

Een batterij kan teruglevering alleen beperken zolang voldoende laadvermogen en vrije opslagruimte beschikbaar zijn. Wanneer de batterij vol is, moet het systeem zonnepanelen terugregelen of de energie op een andere manier benutten.

Een geschikt ontworpen batterijsysteem kan bij uitval van het elektriciteitsnet geselecteerde installaties blijven voeden.

Mogelijke noodstroombelastingen zijn:

• Besturing en dataverbindingen;
• Melkrobots;
• Waterpompen;
• Melkkoeling;
• Noodzakelijke verlichting;
• Klimaatcomputers;
• Geselecteerde ventilatorgroepen;
• Toegangs- en selectiesystemen.

Niet iedere zakelijke batterij kan dit standaard. Een systeem moet technisch geschikt zijn voor:

• Eilandbedrijf;
• Automatische of handmatige omschakeling;
• Het vormen van een stabiel lokaal elektriciteitsnet;
• Het starten van motoren;
• De benodigde driefasenbelasting;
• Voldoende noodstroomvermogen;
• De gewenste overbruggingsduur.

Daarom wordt noodstroom vanaf het begin in het ontwerp opgenomen en niet achteraf als vanzelfsprekende functie toegevoegd.

Voor de juiste dimensionering moeten batterijvermogen en opslagcapaciteit afzonderlijk worden bepaald.

kW: hoeveel vermogen kan de batterij leveren?

Het vermogen in kilowatt bepaalt hoeveel elektriciteit de batterij op één moment kan laden of ontladen.

Een systeem van 60 kW kan onder geschikte omstandigheden maximaal ongeveer 60 kW extra vermogen leveren.

Het benodigde vermogen wordt onder andere bepaald door:

• De hoogte van de verbruikspiek;
• Het gewenste maximale netvermogen;
• Het vermogen van zonnepanelen;
• Motorstarts;
• Laadvoorzieningen;
• Noodstroombelastingen;
• Gewenste laadsnelheid.

kWh: hoeveel energie kan de batterij opslaan?

De opslagcapaciteit in kilowattuur bepaalt hoe lang een bepaald vermogen kan worden geleverd.

Een theoretisch voorbeeld:

• Batterijcapaciteit: 96 kWh;
• Ontlaadvermogen: 60 kW;
• Theoretische tijd op vol vermogen: ongeveer 1,6 uur.

In de praktijk is de bruikbare tijd korter door onder andere:

• Minimale en maximale laadgrenzen;
• Omzettingsverliezen;
• Benodigde noodstroomreserve;
• Temperatuur;
• Veroudering;
• Regeling van het systeem.

Waarom beide waarden nodig zijn

Een systeem van 20 kW en 100 kWh kan lang vermogen leveren, maar geen piek van 60 kW volledig opvangen.

Een systeem van 100 kW en 30 kWh kan een hoge piek leveren, maar slechts gedurende relatief korte tijd.

De juiste verhouding wordt daarom bepaald door het doel van de installatie.

Een terugverdientijd mag niet alleen worden gebaseerd op het theoretische verschil tussen een lage en hoge stroomprijs.

Wij nemen waar mogelijk mee:

• Investering in batterij en omvormer;
• Energiemanagementsysteem;
• Montage en bekabeling;
• Aanpassing van verdeelkasten;
• Omschakeling voor noodstroom;
• Vergunning- en advieskosten;
• Onderhoud;
• Verzekering;
• Financiering;
• Laad- en ontlaadverliezen;
• Afname van batterijcapaciteit door veroudering;
• Software- of handelskosten;
• Verwachte levensduur;
• Restwaarde;
• Fiscale regelingen;
• Mogelijke vervanging van onderdelen.

Daartegenover kunnen mogelijke baten staan uit:

• Meer eigen gebruik van zonne-energie;
• Lagere vermogenspieken;
• Vermeden of uitgestelde netverzwaring;
• Mogelijk maken van bedrijfsuitbreiding;
• Beperking van teruglevering;
• Energiehandel;
• Congestiemanagement;
• Noodstroom en beperking van gevolgschade.

Meerdere scenario’s

Wij adviseren minimaal drie scenario’s te vergelijken:

Voorzichtig scenario

Alleen inkomsten en besparingen meenemen die redelijk voorspelbaar zijn.

Verwacht scenario

Rekenen met realistische energieprijzen, gebruik en batterijprestaties.

Gunstig scenario

Ook hogere handelsopbrengsten of gunstige marktontwikkelingen meenemen.

Zo wordt zichtbaar welke onderdelen van de businesscase redelijk zeker zijn en welke afhankelijk zijn van toekomstige marktontwikkelingen.

Bij peakshaving bewaakt het energiemanagementsysteem continu het vermogen dat uit het net wordt afgenomen.

Wanneer de vooraf ingestelde grens wordt benaderd, levert de batterij aanvullend vermogen.

Voorbeeld:

• Maximale gewenste netafname: 50 kW;
• Actuele bedrijfsbelasting: 60 kW;
• Bijdrage batterij: 10 kW;
• Resterende netafname: 50 kW.

Zodra de bedrijfsbelasting daalt, kan de batterij op een geschikt moment opnieuw worden geladen.

Belangrijke vragen bij peakshaving

• Hoe hoog is de piek?
• Hoe lang duurt de piek?
• Hoe vaak komt deze voor?
• Is voldoende batterijcapaciteit beschikbaar?
• Kan de batterij vóór de volgende piek opnieuw laden?
• Moet capaciteit worden gereserveerd voor noodstroom?
• Kunnen bepaalde gebruikers eerst worden uitgesteld?

Soms kan een kleiner batterijsysteem in combinatie met slimme verbruikssturing hetzelfde resultaat bereiken als een veel grotere batterij.

Een zakelijk batterijsysteem vraagt een zorgvuldig voorbereide locatie.

Bij de plaatsing kijken we onder andere naar:

• Afstand tot gebouwen en perceelgrenzen;
• Bereikbaarheid voor hulpdiensten;
• Aanrijdbeveiliging;
• Ondergrond en fundatie;
• Warmteafvoer en ventilatie;
• Water en overstromingsrisico;
• Afstand tot brandbare materialen;
• Kabelroutes;
• Onderhoudsruimte;
• Geluid van koeling en omvormers;
• Communicatieverbinding;
• Mogelijkheden voor uitbreiding.

PGS 37-1

PGS 37-1 is de richtlijn voor veilige opslag van elektriciteit in lithiumhoudende energieopslagsystemen. De richtlijn behandelt onder andere maatregelen rond brandveiligheid, incidentbeheersing en veilige toepassing. De actuele versie is PGS 37-1:2023 versie 1.1 van april 2026.

Of en op welke wijze de PGS-eisen juridisch worden toegepast, hangt onder andere af van het systeem, de locatie, het omgevingsplan en eventuele vergunningvoorschriften. Het IPLO verwacht dat verwijzingen naar PGS 37 in de landelijke milieuregels in de loop van 2027 verder wettelijk worden verankerd.

Gemeente en omgevingsdienst

Vooraf moet worden gecontroleerd:

• Of een omgevingsvergunning nodig is;
• Welke regels in het omgevingsplan gelden;
• Of de omgevingsdienst aanvullende eisen stelt;
• Of veiligheidsregio of brandweer moet worden betrokken;
• Of geluids- of afstandseisen gelden.

Verzekeraar

Informeer de verzekeraar vóór bestelling en plaatsing.

De verzekeraar kan eisen stellen aan:

• Productcertificering;
• Locatie;
• Afstand tot gebouwen;
• Branddetectie;
• Aanrijdbeveiliging;
• Onderhoud;
• Monitoring;
• Inspecties;
• Uitschakelmogelijkheden.

1. Kennismaking en doelbepaling

We bespreken welk probleem u wilt oplossen: teruglevering, piekbelasting, uitbreiding, noodstroom of energiekosten.

2. Verzamelen van energiedata

We analyseren onder andere kwartierdata, zonnepanelen, aansluiting, pieken en bestaande contracten.

3. Toekomstige situatie bepalen

We nemen geplande uitbreidingen en nieuwe elektrische installaties mee.

4. Technische varianten vergelijken

We vergelijken verschillende combinaties van:

• Vermogen;
• Opslagcapaciteit;
• Energiemanagement;
• Noodstroom;
• Verbruikssturing;
• Netaansluiting.

5. Businesscase opstellen

We berekenen meerdere financiële scenario’s en maken aannames en onzekerheden zichtbaar.

6. Veiligheid en plaatsing beoordelen

We controleren de locatie, vergunningen, PGS-richtlijnen en voorwaarden van de verzekeraar.

7. Ontwerp en offerte

U ontvangt een voorstel voor batterij, omvormer, regeling, bekabeling, verdeelinrichting en montage.

8. Levering en installatie

Onze installateurs verzorgen de elektrische aansluiting en integratie met bestaande installaties.

9. Inbedrijfstelling

We testen het laad- en ontlaadgedrag, de vermogensgrenzen, monitoring en eventuele noodstroomfunctie.

10. Uitleg, monitoring en service

U ontvangt uitleg over gebruik en monitoring. Ook na oplevering blijven we beschikbaar voor instellingen, onderhoud en uitbreiding.